Zasady cumowania i struktura opłat portowych różnią się między polskimi marinami. Przed wejściem do portu warto znać podstawowe procedury, by uniknąć nieporozumień z bosmanem i sprawnie zorganizować postój.
Procedura wejścia do portu
Większość polskich portów jachtowych nie wymaga wstępnego meldowania przez radio, jednak kilka dużych marin (Gdynia, Świnoujście) może wymagać kontaktu na kanale VHF 16 lub dedykowanym kanale portowym podanym w rutowniku.
- VHF 16: kanał ratunkowy i wywoławczy, używany do nawiązania kontaktu z kapitanatem portu lub bosmanatem
- Kanały robocze: każdy port może mieć przypisany kanał roboczy — sprawdź przed wejściem w polskim rutowniku lub Baltic Pilot
- Bez VHF: w mniejszych marinach wystarczy wolne miejsce i zameldowanie bezpośrednio u bosmana po zacumowaniu
Formy cumowania
Cumowanie równoległe (burtowe)
Stosowane głównie w starszych portach rybackich adaptowanych na mariny. Jacht cumuje burtą do nabrzeża lub do boi. Opcja dobra przy dużych falach lub silnym wietrze, ale zajmuje więcej miejsca portowego.
Cumowanie od rufy (śródziemnomorskie)
Popularne w nowocześniejszych marinach. Jacht cumuje rufą lub dziobem do pomostu, a przód trzyma kotwica lub cumy dziobowe do boi cumowniczej. Oszczędza miejsce — na tej samej długości pomostu mieści się kilka razy więcej jachtów.
Boje cumownicze
W wielu polskich marinach boje cumownicze zastępują kotwicowisko. Boja jest zakotwiczona na dnie, a żeglarz przytwierdza cumę dziobową do boi zamiast rzucać kotwicę. Łatwiej manewrować, mniej ryzyka splątania kotwic. W przypadku wątpliwości co do nośności boi — pytaj bosmana.
Struktura opłat portowych
Opłaty za postój w polskich marinach zależą od kilku czynników:
- Długość jachtu LOA: standardowo opłata dobowa jest przeliczana na metr lub przedziały długości (np. do 8 m / 8–12 m / powyżej 12 m)
- Sezon: stawki szczytowe obowiązują w lipcu i sierpniu; poza sezonem mariny często stosują stawki obniżone o 30–50%
- Dodatkowe media: prąd (opłata za kWh lub dobowa ryczałtem), woda (zazwyczaj wliczona lub mała opłata za napełnienie zbiornika)
- WiFi: wiele marin oferuje bezpłatne WiFi; część pobiera dodatkową opłatę
- Usługi sanitarne: prysznice i toalety w lepszych marinach wliczone w opłatę; w mniejszych portach często oddzielny bilet
Dokumenty wymagane przy cumowaniu
Po zacumowaniu bosman może poprosić o:
- patent jachtowy (patent jachtowy żeglarza, jachtowy sternika morskiego lub wyższy)
- dokumenty rejestracyjne jachtu (książka jachtowa lub świadectwo rejestracji)
- dla jachtów zagranicznych: lista załogi, dokument rejestracyjny z kraju bandery
- ubezpieczenie OC — nie jest formalnie wymagane we wszystkich portach, ale wielu bosmanów pyta
Płatność
Większość polskich marin akceptuje płatność kartą. W mniejszych portach rybackich nadal bywa wymagana gotówka. Rachunek (kwit portowy) warto zachować — może być potrzebny przy kolejnym porcie lub przy sprawdzeniu przez Straż Graniczną.